Amerikan tiyatrosu uzmanı ve Broadway eleştirmeni Dr. Amina Zhaman, Prof. Dr. Ceyhan Kandemir üçlemesini örnek göstererek, Türk Bağımsız Sineması’nda; müzik, edebiyat ve tiyatronun yükselişte olduğunu iddia etti.
Dr. Amina Zhaman, Dijital Medya ve İletişim dergisi PR Carnet’e yaptığı açıklamalarda Türk Sineması hakkında tespitlerde bulundu. Eleştirmen,, Prof. Dr. Ceyhan Kandemir’in üçlemesini ele alarak şunları söyledi:
Zhaman: “Kandemir üçlemesinde müzik. edebiyat ve tiyatro önemli bir rol oynuyor”
Ceyhan Kandemir’in üçlemesini – “Karla” (2019), “Ruhun Lekesi” (2022), “Kelebeklerin Uyuduğu Yerdeyim” (2024) – ters sırada izledim. Yine de her bölüm kendi içinde eşsiz, açık ve tamamlanmıştı. Benim için gerçek bir yolculuktu – üçüncü bölümdeki bilgelikten ikinci bölümdeki kaosa ve ilk bölümdeki sevince. Ceyhan Kandemir’in senarist Nafiseh Laleh ile işbirliği çok üretkendi. 5 yılda Türkiye’de ulusal ve uluslararası film festivallerinde birçok ödül kazanan 3 uzun metraj film çektiler. İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ceyhan Kandemir üçlemesini kızı Karla’ya adadı.
Her üç filmde de muhteşem bir performans sergiledi. “Karla” ve “Kelebeklerin Uyuduğu Yerdeyim”de başrolü oynuyor, “Ruhun Lekesi”nde Karla güzel bir cameo yapıyor. Onunla olan bölüm, ünlü bir gitarist olan ana karakterin hayatında temiz bir nefes almak gibi. Her iki kahraman da aynı kitabı okumuştur – Shaun Tan’ın “Kızıl Ağaç”ı. Karla çocukluğunda Antoine de Saint-Exupéry ve Ralph Waldo Emerson’un eserlerini okuduğu için, Tan’ın depresyon ve yalnızlık hakkındaki resimli kitabı akıllı bir kız için garip bir seçim gibi görünmüyor. Ceyhan Kandemir üçlemesinde edebiyatın, müziğin ve tiyatronun önemli bir rol oynadığını vurgulamak istiyorum.
Yönetmen “Karla” filminde bize bir kukla tiyatrosunun sahne arkasını ustalıkla gösteriyor ve bu arada bir izleyici olarak harika bir cameo yapıyor. Oyuncu Çağlayan Sevincer, Karla’nın babasını inanılmaz bir şekilde canlandırdı. Karla ve kukla ustası Çağlayan arasındaki harika etkileşim ekrana çok fazla neşe getirdi. Ceyhan Kandemir “Ruhun Lekesi”nde bizi flamenko dünyasına götürüyor. Pedro Almodovar’ın Joaquin Cortes’in başrol oynadığı “Sırrımın Çiçeği” (1995) filmini hatırlattı. “Kelebeklerin Uyuduğu Yerdeyim” uzun metrajında adalılar Cansu Özdenak’ın sürükleyici tiyatrodaki muhteşem performansını izliyorlar. Karakterlerden biri olan Ali Kadri Bey’in bundan sonra konuşamamasına şaşmamak gerek.
Zhaman: “Gözlerinizi O’ndan almanız imkansız”
Cansu Özdenak, filmin yapımcılığını Özkan Binol ile birlikte üstlenmiş. Ayrıca Ceyhan Kandemir üçlemesinde şarkı sözleri yazmış ve ana temaları seslendirmiş. Özdenak kadraja girdiğinde canlılık ve çekicilik getiriyor. Şarkı söylemediğinde veya konuşmadığında bile gözlerinizi ondan almanız imkansız. Günümüz sinemasında pek görülmeyen bir klası var. 3 filmdeki muhteşem dış mekan sahneleri beni büyüledi. Kameraman Murat Çınar “Karla”da özel bir atmosfer yaratmış. Baba ve kızın motosiklet sürdüğü sahne adeta bir Vincent van Gogh tablosu: mavi gökyüzünün tam ortasında beyaz bulutlar, sarı samanlar ve yeşil ağaçlar. Ceyhan Kandemir’in filmi, renkliliğiyle Pedro Almadovar’ın işlerine benzetilebilir. Duvarlar, tabaklar, iç mekanlar – her şey kendi parlak rengine sahip. Kraliyet kahvaltısından bahsetmiyorum bile… Kahramanların köşedeki fırına gitmesine bile gerek yok. Evlerinde her zaman sıcak simitler bulunur.
Zhaman: “Ceyhan Kandemir’in üçlemesi Türkiye’ye çok sayıda turist getiriyor”
Dr. Onur Akyol’un “Ruh Lekesi” filmindeki unutulmaz İstanbul kareleri, çantamı toplayıp en kısa sürede Galata Kulesi’ni ve Bozdoğan Kemeri’ni tekrar görmeye gitmem için bana ilham veriyor. Görüntü Yönetmeni Ahmet Serdar Taşyürek de “Kelebeklerin Uyuduğu Yerdeyim” filminde harika bir iş çıkarmış. Gökçeada’nın muhteşem manzaralarını izlemek gerçek bir zevkti. Artık kelebeklerin tam olarak nerede uyuduğunu biliyorum – bir sonraki durağım Çanakkale. Ceyhan Kandemir’in üçlemesi Türkiye’ye çok sayıda turist getiriyor. Ve sayı her başarılı gösterimden sonra artıyor – Antakya Film Festivali, Kadıköy Sineması, Güzel Ordu Uluslararası Film Festivali, Haliç Altınboynuz Uluslararası Film Festivali, İstanbul Uluslararası Nartugan Film Festivali, Uluslararası TV ve Film Festivali Slav Masalları.
Zhaman: “Karla gözlerimizin önünde büyüdü”
Pablo Picasso bir keresinde şöyle demişti: “Her çocuk bir sanatçıdır. Sorun, büyüdüğümüzde nasıl sanatçı kalabileceğimizdir.” Üçlemenin ana karakteri Karla gözlerimizin önünde büyüdü. Sadece bir sanatçı olarak kalmadı, aynı zamanda hayattaki yerini de buldu – ve köklerinin olduğu yer burasıdır. Güzel ülke Türkiye’de.
